Cevap veriyoruz

Türkiye cevabını verecek. ABD’nin Rusya’dan S-400 alımını bahane ederek ilan ettiği yaptırımlara Türkiye de mukabelede bulunmaya hazırlanıyor.

ABD, listesine, S’avunma Sanayii Başkanı İsmail Demir’in yanı sıra yardımcısı Faruk Yiğit, Hava S’avunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu ile Mustafa Alper Deniz’i dahil etmişti. Türkiye’nin bu b’ürokratlara karşılık gelen isimlere yaptırım getirmesi bekleniyor.

ABD, Rusya’dan alınan S-400 hava s’avunma sistemleri nedeniyle Türkiye’ye yaptırım kararı aldı. S’avunma sanayiinin başındaki isimlerin kara listeye alınması Ankara’da tepkiyle karşılandı. Türkiye, m’üttefiklik ve ortaklık ruhuna a’ykırı bu karara aynı şekilde cevap vermeye hazırlanıyor.

Yaptırım maddelerinin, “en hafifler” arasından seçildiği belirtilse de, Türkiye ile ABD iş ilişkilerinin her yönüyle etkilemesi kaçınılmaz görülüyor. Türkiye, Amerika’da benzer unvanlarda bulunan kişilere yönelik yaptırım uygulayabilir.

E’tkili yaptırım seçenekleri doğrultusunda ise gözler, NATO ittifakını yaptırımlarla baltalayan ABD’nin Türkiye’deki üsleri ve NATO üslerindeki varlığına da çevrilmiş durumda

HAVA S’AVUNMA’DAN SORUMLU İSİMLER. ABD’nin yaptırım listesine S’avunma Sanayii Başkanı İsmail Demir’in yanı sıra, hava s’avunmadan s’orumlu S’avunma Sanayii Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Faruk Yiğit, Hava S’avunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu ile Bölge Hava S’avunma Sistemleri Müdürü Mustafa Alper Deniz dahil edildi. Dört ismin de varsa bu ülkedeki m’al varlıkları dondurulacak ve vize k’ısıtlaması getirilecek. S’avunma sanayiinde başkanlık ve hava s’avunma birimlerini hedef alan yaptırım kararı, Amerika’nın “düşman ülkelere” uygulanan yaptırım kararlarının en hafifleri arasında gösterilse de ilişkilere yönelik farklı boyutlarda etkileri kaçınılmaz görülüyor.

MUKABELE HAKKI SAKLI. Dışişleri Bakanlığı da bu tehlikeye işaret ederek, “İlişkilerimizi olumsuz yönde etkilemesi kaçınılmaz olan bu karara karşı gerekli adımları atacak, uygun gördüğü şekilde ve zamanlamayla mukabelede bulunacaktır. Türkiye, ulusal g’üvenliğini sağlamak için gerekli gördüğü tedbirleri almaktan da imtina etmeyecektir” açıklaması yaptı. Diplomaside “mukabele”, benzer uygulamaların karşılıklı olarak icrasını öngörüyor. Bu doğrultuda yaptırım uygulanan bürokratların ABD’de karşılığı konumundaki isimlere yönelik benzer tedbirlerin alınması gündemde.

BRUNSON’DAKİ GİBİ. 2018 yılında Rahip Brunson krizinde benzer bir yol izlenmişti. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’e yaptırım kararı alan ABD’nin Adalet ve İçişleri Bakanları kara listeye alınmıştı. ABD’nin S-400 yaptırımlarını “en hafifler” arasından seçtiği belirtilse de Türkiye-ABD ilişkilerini etkilemesi kaçınılmaz görülüyor. A’skeri üsler masaya gelir. Yaptırımların, iki ülke ilişkilerini ciddi boyutta etkilemesi halinde, daha ciddi tedbirler de alınabilir. Bu durum da Türkiye’deki ABD üslerini yeniden gündeme getirdi. Bunlar arasında, Orta Doğu coğrafyasına ilişkin kritik önemdeki Adana İncirlik Üssü, ABD hava kuvvetlerinin 39. Ana Jet Üssü’nü barındırıyor. İzmir Çiğli’de bulunan hava üssü, Avrupa’daki ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı olarak görev yapıyor. Şile’de stinger f’üzelerinin fırlatılması için uluslararası standartlarda bir atış alanı olan Şile Üssü bulunuyor.

Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığı’nda NATO görevi kapsamında Awacs’lar üslenmiş durumda. Balıkesir 9. Hava Jet Üssünde 6 adet “vault” denilen f’üze rampası bulunuyor. ABD’nin etkin kullandığı üslerden bir diğeri ise NATO bünyesindeki Kürecik Üssü. Türkiye’deki ABD üslerinin kapatılması, Kıbrıs Barış Harekatı’nda ABD’nin uyguladığı silah ambargosu üzerine ilk kez uygulanmıştı. Türkiye, Amerika’nın silah ambargosuna 25 Temmuz 1975’te, Türkiye’de o dönem sayıları 21’i bulan ABD üslerini kapatarak yanıt vermişti.

İttifakımızın tüm değerlerini sarstı. Milli S’avunma Bakanı Hulusi Akar, ABD’nin hukuk dışı yaptırım kararına çok sert tepki gösterdi. “ABD’nin, ülkemizin S-400 Uzun Menzilli Bölge Hava ve F’üze S’avunma Sistemi tedariki nedeniyle, m’üttefiklikle, mevcut a’skeri, politik gerçeklerle bağdaşmayan yaptırım kararını kınıyoruz. Bir NATO üyesi ülkeye yaptırım uygulanmasının m’üttefiklik ruhuna zarar vermenin ötesinde m’üttefikler arasındaki g’üveni kökünden sarsacağı açıktır” diyen Bakan Akar, ciddi bir hava ve f’üze tehdidi altındaki Türkiye’nin ve 83 milyon vatandaşının hava ve f’üze s’avunması dahil, g’üvenliği için gerekli her türlü tedbirin alındığını ve alınacağını belirtti. Akar, şunları kaydetti:

“Bu yaptırım kararı ülkelerimiz arasındaki ittifakın tüm değerlerini sarsmıştır. Ancak ülkemizin ve asil milletimizin sa’vunma ve g’üvenliğini sağlamaya yönelik çalışmalara azim ve kararlılıkla devam edilecektir. Kore s’avaşından bu yana m’üttefikimiz olan ABD ile mevcut a’skeri, politik durum çerçevesinde bölgesel ve küresel s’avunma ve g’üvenlik konularında iş birliği ve dayanışmaya dönülmesi, bölgesel ve küresel barış ve g’üvenliğe de önemli katkılar sağlayacaktır.”

ABD’nin Rus yapımı S-400 hava s’avunma sistemleri nedeniyle Türkiye’ye yaptırım kararı almasının ardından iki ülke arasında ilk temas gerçekleşti. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile görüşerek, ABD’nin aldığı karara ilişkin tepkiyi dile getirdi. Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, ABD’li mevkidaşı Pompeo ile telefonda görüştü. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, görüşmede, ABD’nin aldığı yaptırım kararına ilişkin Türkiye’nin tepkileri dile getirildi.

Milli g’üvenliğin pazarlığı olmaz. ABD’nin m’üttefiklik ve ortaklık ruhuna aykırı olan ve hiçbir hukuki zemini bulunmayan yaptırım kararı her kesimden sert tepkiyle karşılandı: Akıl dışı vahim bir karar. Türkiye yoluna devam edecektir. Milli g’üvenliğimiz konusunda pazarlık kabul etmiyoruz. ABD bir an önce bu yanlıştan dönmeli.

Bu yaptırım işaret fişeği. Cumhurbaşkanlığı S’avunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, Cumhurbaşkanlığının 2021 yılı bütçe görüşmelerine katılmak üzere geldiği Meclis’te, gazetecilerin, ABD’nin Türkiye’ye yönelik aldığı yaptırım kararlarına ilişkin sorularını cevapladı. ABD’nin yaptırım listesine aldığı Demir, bu konuda daha önce açıklama yaptığını, “Biz kararlıyız, devam edeceğiz” mesajını verdiğini anımsatarak şunları kaydetti:

“Bir m’üttefiklik ilişkisi var aramızda, N’ATO m’üttefikiyiz. Kendilerinin de belirttiği gibi birçok alanda Türkiye ile iş birliği var. Onların devam etmesini onlar da biz de bekliyoruz. Bu, münhasır kendi içinde kalması gereken bir olay, bunun da bence ilişkilerimizi çok etkilememesini bekliyoruz.

Biz kendi çevremizde bunun çarelerini buluruz. Bizim açımızdan yerli sanayinin gelişmesi konusu devam edecek, belki daha hızlı devam edecek. Bir anlamda bir işaret f’işeği ve uyarı olacak.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir